Ένα παράδειγμα «Αστικής Επανάστασης»

Τη δεκαετία του 90, η Μπογκοτά-πρωτεύουσα της Κολομβίας, ήταν μια κόλαση παραβατικότητας κυκλοφοριακών προβλημάτων και ρύπανσης. Τα πεζοδρόμια ήταν γεμάτα αυτοκίνητα. Οι κοινόχρηστοι χώροι απεριποίητοι. Οι κάτοικοι των παραγκουπόλεων, που βρίσκονται νοτίως της πόλης, χρειάζονταν 4 ώρες την ημέρα για τη διαδρομή σπίτι-δουλειά-σπίτι. Το 1995, 3363 άτομα δολοφονήθηκαν μέσα στην πόλη και 1400 σκοτώθηκαν σε αυτοκινητιστικά ατυχήματα.

Για να «ανακουφίσουν» το κυκλοφοριακό, οι αρχές σχεδίασαν μεγάλο δίκτυο υπερυψωμένων αυτοκινητόδρομων, έχοντας ως πρότυπο τα προάστια των ΗΠΑ που επικεντρώνουν στο ΙΧ. Όμως οι εργολάβοι δεν πρόλαβαν να χαρούν γιατί το 1998 εξελέγη Δήμαρχος ο Enrique Penalosa ο οποίος δήλωσε ότι η πόλη θα ανήκει στους κατοίκους της και όχι στα αυτοκίνητα καθώς είναι αδύνατον να ανήκει και στους δυο.

Ο Penalosa πήρε τα χρήματα που προορίζονταν για αυτοκινητόδρομους, συμπλήρωσε από την αύξηση φόρων στη βενζίνη και δημιούργησε πεζόδρομους ποδηλατόδρομους, σχολεία, βιβλιοθήκες, βελτίωσε τη λειτουργία των πάρκων και όλων των κοινόχρηστων χώρων. Επιπλέον δημιούργησε ένα σύστημα ταχείας λεωφορειο-κίνησης (to Transmilenio) και του αφιέρωσε αποκλειστικές λωρίδες στις μεγάλες αρτηρίες. Ενώ στην αρχή όλοι οι έμποροι του κέντρου τάχθηκαν εναντίον του στη συνέχεια, η προσπάθεια στέφθηκε με τεράστια επιτυχία και κοινωνική αποδοχή. Οι δολοφονίες στην πόλη μειώθηκαν κατά 40% μέσα στην πρώτη τριετία και συνεχίζουν να μειώνονται, ενώ αντίστοιχα ποσοστά μείωσης παρατηρούνται και στα αυτοκινητιστικά ατυχήματα. Οι δε κάτοικοι των παραγκουπόλεων που έτσι κι αλλιώς δεν έχουν αυτοκίνητο, χρησιμοποιούν τώρα το ταχυ-λεωφορείο μειώνοντας το χρόνο «σπίτι-δουλειά- σπίτι» κατά 2,5 ώρες την ημέρα! Έχει υπολογισθεί ότι το σύστημα Transmilenio μειώνει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά 250.000 τόνους το χρόνο….

Βάσω Κανελλοπούλου

Πηγή: “Courrier Internationale” HORS SERIE (Changer le Monde face a la crise)

Octobre-Novembre-Decembre 2009, “Un modele de revolution urbaine” σελ 66

Τέλη αναλόγως με την ποσότητα των σκουπιδιών που παράγουμε

Τον υπολογισμό των τελών τελικής διάθεσης που καταβάλλουν οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης για χρήση των Σταθμών Μεταφόρτωσης, των Χώρων Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (ΧΥΤΑ) ή των ανύπαρκτων προς το παρόν ΧΥΤ Υπολειμμάτων, ανάλογα με την παραγόμενη ποσότητα απορριμμάτων, προβλέπει νομοσχέδιο του ΥΠΕΚΑ, προφανώς σε μια προσπάθεια να δοθούν οικονομικά κίνητρα στους δήμους ώστε να προωθήσουν τη μείωση των σκουπιδιών και την ανακύκλωση, που βρίσκονται ακόμη στα σπάργανα.

Όπως αναφέρεται στην εισηγητική έκθεση: "Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής στην Ελλάδα εφαρμοζόμενη συσχέτιση μεταξύ παραγόμενων αποβλήτων και τελών, εκτός ελάχιστων εξαιρέσεων. Για παράδειγμα οι δήμοι της Αττικής, για την τελική διάθεση, καταβάλλουν το 6% των τακτικών τους εσόδων του προηγούμενου έτους, ανεξαρτήτως ποσότητας αποβλήτων. Εφαρμογή τιμολόγησης βάσει ζυγολογίων θα εισαγάγει σημαντικά οικονομικά κίνητρα για αύξηση της ανακύκλωσης".

Η ρύθμιση αυτή περιλαμβάνεται σε νομοσχέδιο με το οποίο τροποποιείται ο νόμος 2939/2001 "Συσκευασίες και εναλλακτική διαχείριση των συσκευασιών και άλλων προϊόντων - Ίδρυση Εθνικού Οργανισμού Εναλλακτικής Διαχείρισης Συσκευασιών και άλλων Προϊόντων (ΕΟΕΔΣΑΠ)", καρπός καταδίκης από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο το 2000. Ο Οργανισμός αυτός συστάθηκε στα χαρτιά το 2008, αλλά παραμένει φάντασμα, αν και έχει τον πρώτο ρόλο στον σχεδιασμό και την εφαρμογή της πολιτικής για την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων (συσκευασίες, οχήματα τέλους κύκλου ζωής, παλαιά ελαστικά, ηλεκτρικές στήλες, συσσωρευτές, ηλεκτρονικά απόβλητα κ.ά.).

Το Σχέδιο Νόμου καθορίζει τους πόρους του εν λόγω Οργανισμού από τα έσοδα των συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης με κράτηση σε ποσοστό 3% επί των χρηματικών εισφορών που καταβάλλουν οι υπόχρεες εταιρείες στα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης, για τα οποία διευκρινίζεται ότι ο χαρακτήρας τους είναι μη κερδοσκοπικός.

Κατά την αιτιολογική έκθεση: "Με βάση υπολογισμό του έτος 2008 και για το σύνολο των χρηματικών εισφορών που καταβλήθηκαν σε όλα τα συστήματα εξασφαλίζονται τουλάχιστον 2 εκατ. ευρώ, καλύπτοντας το κόστος λειτουργίας του ΕΟΕΔΣΑΠ".

Το Διοικητικό του Συμβούλιο από δεκαπενταμελές γίνεται εννεαμελές, ενώ με ΚΥΑ θα ορισθεί η αποζημίωση των μελών του. Οι υπάλληλοί του, τριάντα τον αριθμό, θα προέλθουν από μετατάξεις, αποσπάσεις κ.λπ., θα απολαύουν ειδικής πρόσθετης αμοιβής, ενώ με το νομοσχέδιο εγκαινιάζονται οι παρεκκλίσεις από την ισχύουσα νομοθεσία. Για τις μετατάξεις, αποσπάσεις κ.λπ. δεν θα χρειάζεται γνώμη υπηρεσιακού συμβουλίου ή άλλου συμβουλίου της υπηρεσίας.